Aalbes Ribes_rubrum_1Zeke Marshall, CC0, via Wikimedia Commons

Ribes rubrum
Aalbes

Herkenning
Vrij stakige struik zonder doorns, die vroeg in het voorjaar met geelgroene bloemetjes bloeit. De bessen zijn doorschijnend rood. Ze hangen in trossen van 3 tot 10 bessen. Er komen vrij weinig takken uit de wortel tevoorschijn, vandaar dat de struik stakerig overkomt.

Standplaats
Veel in tuinen te vinden. In de natuur te vinden in loofbossen of struwelen op voedselrijke bodem. Aalbes komt meestal spontaan in een bos voor, wat een indicatie is dat het betreffende bos zich redelijk natuurlijk ontwikkeld heeft. Staat graag op een vrij zonnige plek.

Eetbaar gedeelte
De bessen bevatten veel vitamine B1 en C zijn zeer geliefd om jam of sap van te maken of in een toetje te eten. De vogels vinden ze echter ook lekker.

Referenties
Floravannederland.nl

BosbesVaccinium_myrtillusТатьяна Прозорова, CC0, via Wikimedia Commons

Vaccinium myrtillus
Blauwe bosbes

Algemene informatie
Komt algemeen voor in Europa, behalve in de meest zuidelijke delen.

Herkenning
Vormt grote plakkaten, altijd groen blijvende dwergstruiken van maximaal een halve meter hoog. Dat de plant ook in de winter groen oogt komt door de groene takken en twijgen met smalle lijsten. Hierdoo kan de plant ook in de winter assimileren. De bladeren verdwijnen in de winter. De paarsblauwe bessen kunnen in juni/juli worden geoogst.

Standplaats
In armere bosbessen of op heidevelden, dus op zuurdere, armere grond. De plant kan zowel droger als wat vochtiger staan en staat graag in de schaduw.

Eetbaar gedeelte
De bessen worden gebruikt voor het maken van jam en bosbessensap

Referenties
Floravannederland.nl

FramboosKarelj, Public domain, via Wikimedia Commons

Rubus idaeus
Framboos

Algemene informatie
Komt voor in de gematigde en koudere streken van het noordelijk halfrond.

Geschiedenis
Uit opgravingen van oude beerputten is gebleken dat bramen en frambozen al heel lang op het menu van de mens staan.

Herkenning
Maakt vrijwel rechtopstaande stengels met kleine stekels. Diet stengels vertakken nauwelijks. De witte bloemen, die vanaf mei te zien zijn, produceren na bestuiving en bevruchting braamvormige vruchten die veel vitamine C bevatten. De vruchten zijn vuurrood en daarmee lichter dan die van de braam.

Standplaats
Licht beschaduwde plekken in of aan de rand van het bos. Hier staan herfstframbozen, die kunnen iets beter tegen schaduw.

Eetbaar gedeelte
Vruchten worden zo gegeten of verwerkt in jam, sap of taart. Ze bevatten veel vitamine C.

Referenties
Floravannederland.nl

KruisbesRibes_uva-crispa_AfroBrazilian, CC BY-SA 3.0 httpscreativecommons.orglicensesby-sa3.0, via Wikimedia Commons

Ribes uva-crispa
Kruisbes

Algemene informatie
Vroeger een veelgeplantte bes, maar nu bijna vergeten

Herkenning
Heeft, in tegenstelling tot aalbes en zwarte bes, dorens, hoewel er ook doornloze cultivars zijn. De bessen zijn in juni en juli rijp.

Standplaats
Houdt van een vrij zonnige plaats op een wat zurige grond.

Eetbaar gedeelte
De bessen zijn fris zoetzuur en kunnen zo gegeten worden of verwerkt worden in jam

Referenties
Fruitbomen.net

Witte besKarelj, Public domain, via Wikimedia Commons

Ribes rubrum
Witte bes

Algemene informatie
De witte bes is dezelfde soort als de aalbes, alleen zijn de vruchten wit in plaats van rood. Dit zorgt ervoor dat ze minder opvallen voor vogels. Ook zijn de witte bessen iets zoeter

Herkenning
Vrij stakige struik zonder doorns, die vroeg in het voorjaar met geelgroene bloemetjes bloeit. De bessen zijn doorschijnend rood. Ze hangen in trossen van 3 tot 10 bessen. Er komen vrij weinig takken uit de wortel tevoorschijn, vandaar dat de struik stakerig overkomt.

Standplaats
Liefst in de halfschaduw of de zon.

Eetbaar gedeelte
De bessen bevatten veel vitamine B1 en C zijn zeer geliefd om jam of sap van te maken of in een toetje te eten. De vogels eten er minder van dan van de rode aalbes, waarschijnlijk omdat ze minder opvallen.

Referenties
Wikipedia.com

Zwarte bes Public domain, via Wikimedia Commons

Ribes nigrum
Zwarte bes

Algemene informatie
Komt voor in de gematigde streken op het noordelijk halfrond en in het Andesgebergte in Zuid-Amerika

Herkenning
Stakige struik met handlobbige bladeren. De bloemen hangen in trossen en hebben een roodpaarsachtige kleur. De bessen zijn glanzend zwart. De zwarte bes is van de aalbes te onderscheiden door de kleur van de bloemen en de bessen. Ze hebben net als de aalbes en in tegenstelling tot de kruisbes geen dorens.

Standplaats
De plant staat het liefst op een zeer vochtige bodem, maar bloeit beter als hij wat droger staat

Eetbaar gedeelte
De vruchten worden gebruikt om er jam of cassis van te maken

Referenties
Floravannederland.nl